این مطلب ۳۰۲۵ بار خوانده شده
رئیس حوزه هنری چهارمحال و بختیاری مطرح کرد

ضرورت ترسیم چشم‌انداز فرهنگ و هنر چهارمحال و بختیاری

رئیس حوزه هنری چهارمحال و بختیاری گفت: ترسیم و ایجاد افق و چشم‌انداز فرهنگ و هنر از مهم‌ترین اولویت‌های ارتقای حوزه فرهنگ و هنر در استان به شمار می‎رود.
نسخه مناسب چاپ

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سپاه حضرت قمر بنی هاشم(ع) به نقل از خبرگزاری فارس، در اهمیت فرهنگ گفته شده که فرهنگ رشته پیوندی است که بدون آن اجزای جامعه از هم پاشیده و هیچ شبکه ارتباطی بین افراد به وجود نمی‌آید تا از طریق آن به تبادل معنا و مفهوم بپردازند. برهمین اساس نه تنها سیاست و سایر رفتارهای اجتماعی از فرهنگ الهام می‌گیرند بلکه هستی جامعه نیز منوط به آن است. زیرا اساس جامعه‌پذیری فرد را فرهنگی تضمین می‌کند که چرخ زیرین جامعه است.

در واقع و مطابق با نظریه سیستمی، فرهنگ یکی از چهار زیرسیستم اجتماعی است که زیرسیستم سیاسی را از دو طریق تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ سیاستمدارانی که خود دست‌پرورده‌ نظام فرهنگی جامعه هستند و نهادهای فرهنگی.

زیر سیستم فرهنگی نیز از طریق سیاست‌های فرهنگی، نظارت بر مراجع فرهنگ‌ساز و فرهنگ‌پرور، به ویژه مطبوعات و رسانه‌ها و کالاهای فرهنگی میدان سیاست را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بنابراین فرهنگ نقش بسیار مهمی در دگرگونی جامعه ایفا می‌کند و گویی که تحولات اجتماعی تابعی از تحول در نظام فرهنگی است.

از دیدگاه مقام معظم رهبری، سه مولفه فرهنگ، علم و اقتصاد، ارکان اقتدار یک ملت را تشکیل می‌دهند که در این میان، اولویت اساسی با فرهنگ است. به عبارتی، بدون ایجاد تحول فرهنگی نمی‌توان در علم و اقتصاد و سیاست نیز به پیشرفت قابل ملاحظه‌ای رسید، زیرا آن چیزی که به آن‌ها جهت می‌دهد،  فرهنگ است. در واقع، همانطور که معظم‌له نیز اشاره فرموده‌اند نقش فرهنگ در زندگی مانند هوایی است که تنفس می‌کنیم، بایستی گفت که در زندگی اجتماعی، فرهنگ به مثابه ظرف است و دیگر اجزای اجتماع همچون اقتصاد، علم و سیاست در حکم مظروف هستند و مسلم است که این ظرف، منطق خود را به مظروفش تحمیل می‌کند. از این رو اینجاست که فرهنگ را جهت‌دهنده به حرکت یک ملت دانسته‌اند و حتی متفکرانی مانند امام خمینی(ره)، راه اصلاح یک ملت را در اصلاح فرهنگی دانسته‌اند و معتقد بودند که اصلاح باید از فرهنگ شروع شود.

در همین راستا با توجه به اهمیت فرهنگ و تحقق شعار سال که از سوی مقام معظم رهبری با عنوان اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی نامگذاری شده است، گفت‌و‌گویی در همین رابطه با حجت‌الله شیروانی رئیس حوزه هنری استان چهارمحال و بختیاری ترتیب داده شده است.

فارس: اهمیت نامگذاری شعار سال از نگاه شما چیست؟

شیروانی: در نامگذاری سال ۹۳ اقتصاد و فرهنگ کنار هم نشسته‌اند و این همنشینی بیانگر ارتباط تنگاتنگ این دو با هم است. از طرفی اقتصاد و روابط اقتصادی در تعیین و نوع صورت‌بندی اجتماعی یک جامعه مهم و تاثیرگذار است و از طرف دیگر فرهنگ به عنوان اولویت جامعه تعیین‌کننده رفتارها، ارتباطات و مناسبات اقتصادی است. هویت یک جامعه را فرهنگ یک جامعه می‌سازد و البته تقویت عناصر فرهنگی جامعه مساوی است با سلامت و تقویت هویت آن جامعه. در دنیای امروز برای شکوفایی فرهنگی که مملو است از تعامل و تبادل و مواجهه می‌بایست فرهنگ را تقویت اقتصادی کرد چرا که در تعیین، تکمیل، ترسیم و به روزرسانی و تقویت یک فرهنگ امروز واژگانی چون تکنولوژی و رسانه که زیربناهای اقتصادی دارند دخالت و نقش تعیین‌کننده دارند. امیدوارم حاصل شعار امسال توجه بیش از پیش به اقتصاد فرهنگ و البته کاوش و اصلاح فرهنگ اقتصادی جامعه‌مان باشد.

فارس: ریشه نگرانی رهبر انقلاب در مقوله فرهنگ و هنر از نگاه شما چیست؟

شیروانی: مقام معظم رهبری در جلسه‌ای که سال گذشته با اعضای شورای انقلاب فرهنگی داشتند به صراحت فرهنگ را زیربنای مابقی ساحت‌های وجودی جامعه دانستند. اگر رفتارهای اجتماعی یک جامعه و برون‌دادهای آن با ارزش‌های حاکم فاصله پیدا کنند و جامعه گرفتار ناهنجاری‌های فردی و اجتماعی شود، بی‌شک زنگ خطر برای آن جامعه به صدا در خواهد آمد. متاسفانه همانطور که ایشان در جمع مردم خراسان گفتند نوع زندگی و سبک زندگی که هر روز در حال رواج یافتن بیشتر در بین ماست نگران‌کننده است. چشم و گوش بسته و بی‌توجه به ارزش‌های خود به استقبال مصرف‌گرایی وارداتی رفتن نگران‌کننده است. رعایت نکردن و بی‌توجه بودن به مدنیت و قانون در بین ما نگران‌کننده است و البته بی‌توجهی مسئولان و نداشتن برنامه و کم اهمیت تلقی کردن فرهنگ و هنر و همه توجه را به اقتصاد، آن هم تعریفی ناقص، معطوف کردن صدمات زیادی برای ما خواهد داشت. در جهان سرشار از مبادله و ارتباطات امروز که حصر و مرز از جهان برداشته شده اگر در فرهنگ و هنر برنامه و چشم‌انداز و استراتژی نداشته باشیم بی‌شک منفعل و متزلزل خواهیم بود. ایشان چون از اهمیت این موضوع به خوبی باخبرند و اوضاع را هوشمندانه رصد می‌کنند از این نگرانند که وقتی مسئولان ما از اهمیت توجه ویژه به فرهنگ و هنر و الزام آن باخبر شوند که شاید دیر باشد. البته صرف باخبر شدن از اهمیت این مهم کافی نیست بلکه فرهنگ و امور این وادی باید تبدیل به دغدغه مسئولان شود.

فارس: به نظر شما فرهنگ مهم‌تر از اقتصاد است یا بالعکس؟ چرا؟

شیروانی: سوال شما درست شبیه آن است که از کودکی بپرسیم مادرت بهتر است یا پدرت. مادر فرزند را در آغوش پر مهر خود پرورش می‌دهد و جان شیرین خودش را به او می‌بخشد و پدر می‌کوشد تا با مهیا ساختن مکانی برخوردار و سرشار از امنیت و آرامش به رشد خانواده و تعالی آن کمک کند. حال اگر در خانواده‌ای پدر پدری نکند و مادر مادری و یا یکی از این دو نباشد آن خانواده بی‌شک با مشکلات عدیده مواجه می‌شود. جامعه هم نیازمند مادر است و هم پدر. در هوایی که نفس می‌کشیم هم مهر و دوستی و انسانیت و اخلاق لازم است و هم آرامش و امنیت و رفاه و این دو وظیفه را سکانداران اقتصاد و فرهنگ جامعه نمایندگی می‌کنند. بی‌شک نبود و بی‌توجهی در هر عرصه در هر جامعه‌ای رشد یک بخش و ایستایی و درجازدن در بخش دیگر را با خود خواهد داشت. توسعه به معنای وسعت بخشیدن به توانایی و ظرفیت‌های یک جامعه است و ما وقتی جامعه‌ای توسعه‌یافته خواهیم بود که در امور سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... جامعه‌مان نوعی رشد متوازن و همگون و ظرفیت‌سازی متناسب شکل بگیرد.

فارس: آیا اقتصاد و علم بدون فرهنگ می‎تواند به سامان برسد؟

شیروانی: اهمیت فرهنگ از آن جهت است که تعیین‌‌کننده مسیر یک جامعه است. زمانی بشر در هر مقطع یکی از ساحت‌های وجودی خود را بر دیگری ارجح و زیربنا می‌دانست. مارکسیست‌های نخستین و ارتدوکس صورت‌بندی‌های اقتصاد را زیربنای جامعه می‌دانستند و در دیگرانی هم به دنبال تعیین‌کننده‌ای غیر از اقتصاد بودند. امروز بشر به رشد و جامعیت کل علت‌ها رسیده است. انسان و چندوجهی بودن آن چیزی اثبات شده و معلوم است. من در حد بضاعت شناخت خودم  این مقوله را رسیدن بشر به عقلانیت علمی با تعریف جامع از علم می‌نامم که مساوی با روش‌مندی و الزام به شناخت روش‌مند است. شاید بهتر است بگوییم باید از دقت علم و نه تصلب آن بهره بجوئیم و اقتصاد و فرهنگ جامعه‌مان را به سامان کنیم.

یکی از مبناهای حرکت علمی توجه به واقعیات و روشمندی در شناخت است. اگر موفق به علم‌گرایی جامع در فرهنگ و اقتصاد شویم بی‌شک به توسعه امکانات زندگی و جامعه خود نائل می‌شویم که برمبنای شناخت خود و لحاظ امور اجتناب‌ناپذیر چون یک سیستم منعطف و نه متصلب درون‌دادها و برون‌دادهای خود را رصد کرده و فرایندهای خود را مورد مداقه و مطالعه قرار دهد از روش علمی برای تقویت اقتصاد و فرهنگ و البته کل امور خود بهره‌های فراوان خواهد برد.

فارس: در همین راستا انتظارات شما به عنوان یک مدیر هنری از دولت تدبیر و امید چه انتظاراتی است؟

شیروانی: شاید مهم‌ترین انتظار از دولت کنونی و تیم مدیریتی حاضر استان در زمینه فرهنگ و مخصوصا هنر را بتوان هموار کردن مسیر ترسیم سند چشم‌انداز توسعه فرهنگ و هنر کشور و البته سازوکارهای عملیاتی رسیدن به آن دانست. اگر چه بسیاری فرهنگ را عرصه‌ای مدیریت‎ناپذیر می‌پندارند اما به گمان بنده مدیریت ایجابی در فرهنگ و هنر و البته نوعی سیستم مدیریتی برخوردار از چشم‌انداز و انعطاف و نیروی انسانی کارآمد می‌تواند مطلوب فرهنگی جامعه را تا اندازه زیادی محقق سازد. آنچه فرهنگ یک جامعه را ایجاد، متحول و تثبیت می‌کند ارتباط پویا و مستمر ارزش‌ها، باورها و واقعیت‌های زندگی روزمره ما در جغرافیای هویتی خود، جامعه و جهان است. هرچه مواجه این عناصر، روشمند و توامان با شناخت باشد. بی‎تردید فرهنگ جامعه، فرهنگی در راستای پیشرفت و تکامل و سازندگی خواهد بود. در مقابل اگر از باورها و ارزش‌های خود شناخت صحیح و البته وسیعی نداشته باشیم و در مقابل مسائل جاری زندگی نیز منعطف به معنای منفی باشیم مانند کشتی خواهیم بود که اگرچه از مقصد مشخصی عزم سفر کرده اما در اقیانوسی متلاطم گرفتار آمده‌ایم که بی‌شناخت مقصد و داشتن نقشه و راهنما در حال این سو و آن سو رفتنیم. اگر دولت حاضر بتواند با تعامل با دیگر مراجع فرهنگی  بر مبنای شناخت از خود و جهان هویتی ما تعریفی وسیع و جامع از توسعه فرهنگی با استناد به سندی جامع ارائه دهد و البته سازوکارهای رسیدن به آن را نیز از دید کارشناسان و اهالی فن تبیین کند شاید بتوان گفت خواهد توانست گام بلند و بزرگی در عرصه فرهنگ و هنر بردارد. رسیدن به چنین مطلوبی اگرچه دشوار است اما غیرممکن نیست زمان می‌خواهد و حوصله و وسعت دید و نظر.

فارس: اولویت‌های فرهنگی و هنری استان را در چه مواردی می‌بینید؟

شیروانی: شاید مهمترین اولویت ما در این زمینه و در حال حاضر رصد و شناخت موضوع شناخت‌مان( فرهنگ و هنر) و تبیین عناصر و متغیرهای آن و وضعیت حال حاضرمان در آن است. باید ببینیم اگر موضوع شناخت‌مان را می‌شناسیم آیا وضعیت‌مان را هم می‌شناسیم. اگر مشکل این است که ما موضوع‌مان را نمی‌شناسیم یعنی از فرهنگ و هنر شناختی نداریم تکلیف مشخص است؛ باید شناخت به موضوع حاکم شود. در مرحله بعد باید اگر از وضعیت‌مان شناخت نداریم یا شناخت‌مان ناکافی است در اولین فرصت شناخت را ایجاد یا کامل و واقعی سازیم. از ذهنیات و تعارفات پرهیز کرده و ببینیم در نتیجه سنجش و تحقیق درست و عالمانه وضعیت متغیرهای فرهنگی‌مان چگونه است و بعد از شناخت به تجزیه و تحلیل و البته اصلاح و مدیریت اقدام کنیم. مثلا اگر در عرصه فرهنگی ارتباط بین نسل‌های ما و باورپذیری آن‌ها نسبت به هم کم و محل تنش باشد و به دنبال آن هستی و کیان خانواده مورد تهدید باشد ما می‌دانیم که یکی از عناصر موضوع شناخت‌مان چنین است و وضعیت این‌گونه دارد. در این شرایط است که امکانات فرهنگی و هنری ما می‌تواند با سیاست‌های تشویقی و حمایتی ما به خدمت آن‌چه در قالب یک سند مطلوب تعریف کرده‌ایم، درآید. از دل همین مثال تکلیفمان روشن می‌شود؛ ما نیازمند شناخت موضوع و وضعیت و تمرکز امکانات و ظرفیت‌ها بر آن‌ها در سایه همکاری و عمل و برنامه‌ریزی مبتنی بر شناخت هستیم. شناخت و سنجش موضوع در سایه ترسیم چشم‌انداز و افق که آن هم در سایه شناخت میسر است نسخه و درمان ما در وادی فرهنگ و هنر است. اگر چه آن‌گونه که پیش از این گفته شد فرهنگ و هنر در ظاهر از قاعده و قید گریزان است اما در واقع در این عرصه قاعده و قانون شکل خاص و منحصر به فردی را دارد و می‌طلبد.

فارس: در پایان چه پیشنهاداتی برای ارتقای فرهنگ و هنر استان دارید؟

شیروانی: پاسخ این سئوال را می‌توان حکم‌فرما شدن فرایند زیر دانست:

- حاکم شدن شناخت از موضوع کار و عناصر آن (بدانیم فرهنگ چه هست و چه نیست، هنر چه هست و چه نیست)

- سنجش و رصد شرایط موجود.

- ترسیم و ایجاد افق و چشم‌انداز فرهنگ و هنر استان

- تبیین سازوکارها و راهکارهای رسیدن به اهداف چشم‌انداز

- تعیین و تعریف اولویت‌ها

- تشکیل کارگروه‌های متشکل از ارگان‌ها و نهادها، بخش‌های دولتی و به ویژه غیردولتی و مردمی

- تشریح، تفکیک و تقسیم وظایف

- حمایت و تشویق از طریق هم‌افزایی‌ها و توزیع عادلانه و موثر امکانات و ظرفیت‌ها

- رصد احوال و پیشرفت فرایندها و تهیه گزارش‌ها

- ارزیابی فرایندها، نتایج و بازخوردها

- بازتعریف مجدد موضوع، شرایط و اهداف

.....................................

گفت‌و‌گو از خاطره حسین‌زاده

.....................................

انتهای پیام/

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.